Kanser Tedavisinde Kanada’dan Devrimsel Buluş: Tümörü İçeriden Yiyen "Akıllı Bakteriler"

Onkoloji dünyası, Kanada'dan gelen heyecan verici bir haberle çalkalanıyor. Waterloo Üniversitesi bilim insanları, kanserli hücrelerle mücadelede "truva atı" stratejisi izleyen mikroskobik savaşçılar geliştirdi. İşte kanser tedavisinde ezberleri bozacak bu yeni yöntemin detayları...

Mikroskobik Savaşçılar Görev Başında

Geleneksel kanser tedavileri olan kemoterapi ve radyoterapi, maalesef kanserli hücreleri yok ederken sağlıklı dokulara da büyük zararlar verebiliyor. Ancak Kanada'daki Waterloo Üniversitesi’nden Dr. Bahram Zargar ve ekibi, bu sorunu kökten çözecek bir yöntem üzerinde çalışıyor: Clostridium sporogenes bakterisi.

Toprakta doğal olarak bulunan bu bakteri, genetik olarak modifiye edilerek sadece tümörün kalbindeki "ölü dokularla" beslenen bir avcıya dönüştürüldü. Üstelik bu akıllı bakteriler, sağlıklı hücrelere hiçbir şekilde dokunmuyor.

Tümörün "Oksijensiz" Kalesini Fethediyorlar

Katı tümörler hızla büyürken, merkezlerine yeterli kan ve oksijen gitmesini engellerler. Bu durum, klasik ilaçların ulaşamadığı ve "hipoksik" (oksijensiz) olarak adlandırılan bölgeler yaratır. İşte bu bakterinin mucizesi tam da burada başlıyor:

Oksijen Sevmez Yapı: Clostridium sporogenes bakterisi anaerobiktir, yani oksijenden nefret eder.

Hedef Odaklı Saldırı: Vücuda salındığında kanda sessizce ilerler ve doğrudan tümörün oksijensiz merkezine yerleşir.

Neden Bu Yöntem Gelecek Vaat Ediyor?

ACS Synthetic Biology dergisinde yayımlanan bulgulara göre, bu yöntem üç ana avantaj sunuyor:

Tam Seçicilik: Sadece tümör dokusunu hedef alarak yan etkileri minimize eder.

Sinerji Etkisi: İmmünoterapi ve kemoterapi ile birlikte kullanıldığında tümörü zayıflatarak diğer tedavilerin etkisini katlar.

Ulaşılamayanı Hedefleme: Ameliyat edilemeyen veya metastaz yapmış tümörler için yeni bir umut ışığıdır.

Kanserle savaşta "biyolojik bir ordu" kullanma fikri, onkolojide yeni bir çağın kapılarını aralıyor. Henüz araştırma aşamasında olan bu teknoloji, gelecekte kanserin sadece yönetilebilir değil, tamamen yok edilebilir bir hastalık olmasını sağlayabilir.

Dünya sağlık örgütünden ürperten koronavirüs açıklaması Dünya da görülmemiş bir durum yaşanıyor

Dünya genelindeki koronavirüs ölümleri üç bini geçti Dünya Sağlık Örgütü (WHO) dünyanın koronavirüs salgınında daha önce görülmemiş bir durum yaşadığını söyledi.

Dünya genelindeki koronavirüs ölümleri üç bini geçti. Ölümlerin çoğu Çin'de görülürken, Çin dışında Çin'de olduğundan dokuz kat daha fazla yeni vaka ortaya çıktı.

Dr. Tedros "Virüsü geriletebiliriz" derken, koronavirüsle ortaya çıkan Covid-19 hastalığının "çıkışı bulunmayan bir yol" olmadığını vurgularken, ülkelerin çabuk ve etkin bir şekilde harekete geçmesiyle virüsle mücadele edilebileceğini belirtti.

Şimdi harekete geçmekten başka bir çaremiz yok

Dr.Tedros'un başlıca tavsiyesi, virüsle mücadelede her yer için geçerli tek bir yöntem olmadığı için, her ülkenin kendi durumuna bakması oldu.

Tedros "Her ülke kontrol altına alma önlemleriyle başlayarak kendi yaklaşımını benimsemeli" dedi.

Koronavirüsün "benzersiz özelliklere sahip, benersiz bir virüs" olduğunu söyleyen WHO Genel Sekreteri, kuruluşun şimdiye dek büyük bir yayılma beklediğini, ancak kontrol altına alma önlemlerinin işe yaradığını ifade etti.

Tedros, koronavirüs vakası bildiren 62 ülkenin 38'indeki vaka sayısının 10 ya da daha az olduğunu söyledi.

Tedros "Sekiz kadar ülke son iki haftadın yeni vaka bildirmedi ve kontrol altına almayı başardılar" dedi.

Çin dışında virüsten en olumsuz etkilenen ülkelerden biri olan İtalya'daki ölü sayısı dün 34'ten 52'ye çıktı.

Şu anda 70 kadar ülkede 90 bine yakın vaka bulunuyor. Vakaların yüzde 90'ından biraz azı Çin'de ve bunların da büyük çoğunluğu virüsün ilk ortaya çıktığı Hubei bölgesinde.

Çin dışındaki 8800 vakanın yüzde 81'i ise dört ülkede. Bu ülkeler İran, Güney Kore, İtalya ve Japonya.

İtalya'da 1835 vaka görülürken, çoğu ülkenin kuzeyindeki Lombardiya ve Veneto bölgelerinde.

İran'da ise 12 kişi daha öldü ve toplam ölü sayısı 66'ya çıktı. Bunlara Dini Lider Ali Hamaney'in üst düzey danışmanlarından Muhammed Mirmuhammedi de dahil.

ABD'nin Washington eyaletindeki yetkililer ise dört kişinin daha öldüğünü söyledi ve buradaki ölü sayısı altıya çıkıt.

İngiltere'de de 39 teyitli vaka var. Portekiz, İzlanda, Ürdün, Ermenistan, Letonya, Senegal ve Andorra da dün ilk vakalarını bildiren ülkeler oldu.

Dünya Sağlık Örgütü çoğu hastada hafif belirtiler görüldüğünü ve ölüm oranının yüzde 2 ila yüzde 5 gibi göründüğünü açıkladı.

Mevsimsel gripte ise ölüm oranları yüzde 0,1. Ancak bu hastalık çok bulaşıcı ve her yıl 400 binden fazla kişinin ölümüne yol açıyor.

Koronavirüs ailesinin diğer üyeleri SARS ve MERS'teki ölüm oranları ise Covid-19'dan çok daha yüksek. KAYNAK: BBC Türkçe

Hırsızlık zorbalık yapanlar ve yalancıların beyinleri küçük oluyormuş

Bilim insanlarının yaptığı son araştırma da çarpıcı sonuçlar ortaya çıktı hırsızlık, zorbalık yapanların, yalan söyleyenlerin beyinlerinin daha küçük olduğunu ortaya koydu.

Çekilen MR sonuçlarına göre, çocukluklarında antisosyal kişilik bozukluğu gösteren 45 yaşlarındaki bireylerin beyinlerinin yüzeyi daha dar ve beyinlerinin bazı bölümlerindeki zarlar da daha ince oluyor. Bu özellik, antisosyal davranışlarla ilişkilendiriliyor.

Ama bu durumun irsi olup olmadığı, madde bağımlılığı, düşük IQ ve akıl sağlığıyla bağlantılı olup olmadığı belirsiz.

Araştırmacılar doğdukları günden bu yana 700 gönüllünün MR sonuçlarını inceledi.

Gönüllüler üç gruba ayrıldı:

Antisosyal davranışlarında devamlılık göstermeyenler

Yalnızca ergenlik dönemlerinde antisosyal olanlar

Hayatları boyunca antisosyal davranışlar gösterenler

Son grupta yer alan ve aralarında şiddet suçu işleyenlerin de bulunduğu 80 kişinin beyinleride yapısal farklılıklar olduğu görüldü.

Uzmanlar araştırma sonuçlarını Lancet Psychiatry dergisinde yayımladı. Bu araştırma, hayatları boyunca etraflarına saldıran bireylerin nöröpsikolojik farklılıkları olduğunu da kanıtlıyor.

Onları şeytanlaştırmayın, yardıma ihtiyaçları var

Bilim insanlarına göre çocukluk dönemlerinde başlayıp ergenliklerinde de antisosyal davranış bozuklukları gösterenler, hastaneye yatırılma riski taşıyanlar, hayatlarının ilerleyen dönemlerinde fiziksel ve akıl sağlıkları zayıflayanlar "bir bakıma engelli kategorisinde" olabilirler.

Londra UCL üniversitesinden ve araştırmada imzası olan Doktor. Christina Carlisi, "Beyinlerinde, antisosyal davranışları engelleyecek sosyal becerilerinin gelişmesini zorlaştıran bir yapısal farklılık olabilir" diyor.

Araştırmanın yazarlarından Prof. Essi Viding de bu gruptaki bireylerin ''anlayış ve yardıma ihtiyacı olan bireyler" olduklarının farkına varılması ve "şeytanlaştırılmamaları" gerektiğini söylüyor.

Bath Üniversitesi'nden Doktor. Graeme Fairchild araştırmanın 'bilim dünyasına büyük bir katkı" olduğunu ifade ediyor.

Ama beyin yapılarındaki farkların hayatlarının erken safhalarında da mevcut olup olmadığını ve dolayısıyla ömürleri boyunca antisosyal davranışların buna bağlı olduğunu tespit etmek mümkün değil.

Doktor. Graeme Fairchild, birçok antisosyal davranış bozukluğunun da 'uyuşturucu veya alkol kullanımı, sigara ve sağlıksız beslenmeyle' bağlı olduğunu söyledi. KAYNAK: BBC Türkçe

En tehlikeli bakterileri öldüren süper antibiyotik yapay zeka ile bulundu

Dünyanın en tehlikeli bakterilerini ve tüm ilaçlara direnç gösteren bir bakteri türünü yapay zeka sayesinde öldüren bir antibiyotik buldu bilim insanları.

Söz konusu ilaç mevcut antibiyotiklerden farklı bir yapıya sahip ve öğrenme özelliği olan bir yapay zekanın eczacılıkta kullanılan bileşiklerin yer aldığı dijital bir kütüphaneyle beslenmesi sonucu bulundu.

Guardian gazetesinin bilim editörü Ian Sample'ın aktardığı habere göre yapılan testlerde ilacın, Dünya Sağlık Örgütü tarafından belirlenen en acil ilaca ihtiyaç duyulan üç patojenden ikisi olan acinetobacter baumanii ve enterobacteriaceae bakterilerini öldürdüğü tespit edildi.

Araştırmayı yürüten ekipten kıdemli araştırmacı Regina Barzilay, ilk defa bu şekilde bir ilaç yaratıldığını açıkladı.

Biyomühendis James Collins ise ilacın "bugüne kadar bulunan en güçlü ilaçlardan biri" olduğunu söyledi ve ekledi:

"Antibiyotiğe dirençli çok sayıda patojene karşı dikkat çekici şekilde etkili."

Antibiyotik direnci, bakterilerin zamanla evrilerek ilaçlara direnç kazanmasıyla oluşuyor.

İlaca uzay yolculuğu filmindeki robotun adı verildi Halicin

Yeni antibiyotiğin bulunması için araştırmacılar bakterileri öldüren molekülleri yapay zekaya öğretti. Bunun için yaklaşık 2 bin 500 ilaç ve doğal bileşik kullanıldı.

Algoritma etkili bir antibiyotikte olması gerekenleri kavradıktan sonra bilim insanları ilaçlarda kullanılması muhtemel olarak değerlendirilen 6 bin yapıtaşını da tanıttı.

Algoritma o noktadan sonra mevcut antibiyotiklerden farklı fakat etkili olarak değerlendirilen yapıtaşlarıyla dijital deneyler yapmaya başladı.

Bu, mevcut antibiyotiğin öncekilerden çok farklı olmasını ve böylece direnç gösteren bakterileri de öldürebilmesini sağladı.

Araştırmacılar ilaca, 2001: Bir Uzay Yolculuğu filmindeki robot Hal'ın isminden yola çıkarak Halicin adını verdi.

Buluşlarını Cell dergisinde duyuran araştırmacılar, ilacın yapıtaşları arasında diyabete karşı kullanılmak için denenen fakat sonrasında vazgeçilen bir molekülün de yer aldığını belirtti.

Halicin'in tüberküloza yola açan bakteriyi de öldürdüğü tespit edildi.

Bu buluştan sonra bilim insanları 6 bin yapıtaşı yerine 1,5 milyar yapıtaşını yapay zekaya tanıttı ve bunlardan 107 milyonu üzerinde denemeler yapmasını sağladı.

Bilgisayarda üç gün boyunca süren hesaplamaların ardından program 23 potansiyel antibiyotik önerisiyle geri döndü. Bunlardan ikisi son derece etkili çıktı.

Araştırmacılar bu konuda denemelerine devam etmek istediklerini açıkladı.

Araştırmanın yazarlarından Jonathan Stokes, geleneksel yollarla 107 milyon yapıtaşını edinip laboratuvarlarda tek tek deneyler yapmanın imkansız olduğunu fakat yapay zeka ile bunu dijital ortamda deneyebildiklerini anlattı:

"Bu deneyleri bilgisayarda yapabilmek zaman ve maliyet açısından büyük bir avantaj."

Araştırmacı Barzilay ise gelecekte, bakterileri daha seçici bir şekilde öldüren ve böylece bağırsaktaki sağlıklı bakterilere zarar vermeyen antibiyotikler için de deneyler yapmayı planladıklarını söyledi. KAYNAK: BBC Türkçe

Obezite ile mücadele için ünlü firma dondurma reklamlarını kaldırdı

Ünlü gıda ve kozmetik devi obezite mücadelesinde dünya sağlık örgütüne destek amaçlı bir duyuru paylaştı dondurma reklamlarını durdurma kararı aldı.

Gıda ve kozmetik devi Unilever, obeziteyle mücadeleye katkı sağlamak amacıyla küçük çocuklara yönelik yiyecek, içecek ve dondurma reklamları ile pazarlamasını durdurma kararı aldı.

Hollanda Televizyonu'nun (NOS) haberine göre, Unilever, "çocukluk obezitesini bu yüzyılın en önemli sağlık sorunlarından biri" olarak nitelendiren Dünya Sağlık Örgütü'nün (DSÖ) endişelerini paylaştığını söylüyor.

Dondurma reklamları neden kaldırılıyor

Merkezi Rotterdam'da bulunan İngiltere-Hollanda ortaklığındaki şirket, reklamlar için 12, sosyal medya için de 13 yaş sınırlaması getirdi. Unilever, obeziteyle mücadele amacıyla küçük yaştaki çocukları hedef kitle kapsamından çıkarma kararı aldı.

Şirket, çocuklara yönelik reklamlarda çizgi film karakterlerinin kullanımına sınırlama getirecek. Nüfuz sahibi, sosyal medya yıldızı ve diğer ünlülerle çalışmaya son verecek.

Çocuk dondurmalarında şeker oranı düşürülecek

Bir süre önce ürettiği dondurmalarda kalori ve şeker miktarını azaltma kararı alan Unilever, çocuk dondurmalarında 110 kalori ve 12 gram şeker kullanıyor.

Şirket, reklam ve pazarlama durdurma kararını da ilk olarak Magnum ve Roket gibi dondurma markaları için hayata geçirecek. Ardından uygulama, diğer gıda ürünleri için yaygınlaştırılacak.

Unilever, bu tür adımların çocuk obezitesinin önlenmesine katkı sağlayacağı görüşünde. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre 2016 yılında 5-19 yaş aralığındaki 124 milyon çocuk ve genç obezite ile karşı karşıya kaldı. 213 milyon çocuk da aşırı kilo sorunu yaşadı. KAYNAK: BBC Türkçe

Koronavirüsü 48 saat içinde ilaç kokteyli ile tedavi etmeyi başardı

Tayland'da koronavirüs tanısı konulan bir hasta 48 saat içinde HIV karşıtı ilaç kokteyli ile iyileştirildi.

Tayland sağlık bakanlığı Pazar günü yaptığı açıklamada, yeni koronavirüs bulaşmış Çinli bir kadına grip ve HIV tedavisinde kullanılan bir anti-viral kokteyli ile tedavi edildikten sonra çarpıcı bir iyileşme gösterdiğini duyurdu.

Doktor Kriengsak Attipornwanich bakanlığın günlük basın brifingi sırasında, 71 yaşındaki hasta Taylandlı doktorların kombinasyonu uyguladıktan 48 saat sonra virüs için negatif test yaptı.

Kriengsak, "Koronavirüsteki pozitif laboratuvar sonucu 48 saat içinde negatif oldu." Dedi.

"Daha önce bitkin olmaktan 12 saat sonra yatakta oturabilirdi."

Kriengsak, doktorların anti-grip ilacı oseltamivirini lopinavir ve ritonavir ile birleştirdiğini, HIV tedavisinde kullanılan anti-viralleri de eklediğini belirterek, bakanlığın bulguları kanıtlamak için araştırma sonuçlarını beklediğini söyledi.

Haber, yeni virüsün Çin dışındaki ilk hayatını - Filipinler'de ölen 44 yaşındaki Çinli bir adam - iddia etmesiyle birlikte, Çin'deki ölü sayısı 300'ün üzerine çıktı.

Tayland şu ana kadar Çin'in merkezi Wuhan'da kilitli olduğu düşünülen virüsün teyit edilmiş 19 vakasını tespit etti.

Bu, Japonya dışında 20 ile Çin dışında en fazla ikinci vaka sayısı.

Şimdiye kadar Tayland'daki sekiz hasta iyileşti ve eve döndü, 11 hasta hastanede kaldı.

Pazar günü yayınlanan bir videoda Tayland sağlık bakanı Anutin Charnvirakul, Wuhan'dan koronavirüsten iyileşmiş bir hastayı ziyaret etti ve kendisine ve sağlık personeline teşekkür ederken Mandarin'de onunla sohbet etti.

Taylandlı yetkililer, gelen Çinli ziyaretçilerin gösterimini, anakaradan gelenlere büyük ölçüde bağımlı olan turizm sektörünün ekonomik ihtiyaçları ile dengelemeye çalışıyor.

İngilizce, Çince ve Tayca dilinde "Wuhan'a kalplerimiz" diyen destek mesajları, turistler arasında popüler olan bir Bangkok alışveriş merkezinde sıvandı.

Teyit edilen vakaların çoğu Tayland'ı Çinli ziyaret edenler oldu, ancak Perşembe günü krallık Taylandlı bir taksi şoförüne hastalık teşhisi konduğunda ilk insandan insana bulaşını kaydetti.

Taksi şoförü Çin'e seyahat etmemiş ancak turistlerle temas etmiş olabilir.

Tayland hükümeti de, salgının merkezinde Hubei eyaletinden vatandaşlarının puanlarını tahliye etmenin yavaş olduğu yönündeki kamuoyu eleştirilerine karşı mücadele ediyor.

Anutin tahliyenin Salı günü olacağını ve geri dönenlerin 14 gün karantinaya alınacağını söyledi.

Koronavirüs vücuda nasıl saldırıyor? Koronavirüs belirtileri neler?

Koronavirüs gibi bilinmeyen bir virüsle mücadele etmek Çin'de tedavi olan ilk 99 hasta hakkında yapılan ayrıntılı bir araştırmanın sonuçları tıp dergisi Lancet'te yayımlandı.

Koronavirüs vücuda nasıl saldırıyor? Hastalığın belirtileri neler? Kimin ciddi şekilde hastalanması veya ölmesi olası? Hastalık nasıl tedavi edilir?

Vuhan'daki Jinyintan Hastanesi'nde virüsle mücadelenin başını çeken doktorların yürüttüğü çalışma tüm bu soruların yanıtlarına ilişkin önemli bilgiler içeriyor.

Koronavirüs direk akciğere saldırıyor

Jinyintan Hastanesi'ne götürülen 99 hastanın hepsinde pnömoni (zatürre) görüldü.

Hastaların akciğerlerinin iltihaplandığı ve oksijenin havadan kana geçtiği küçük keselerin suyla dolduğu gözlemlendi. Hastaların;

82'sinin ateşi yüksekti
81'i düzenli öksürüyordu
31'i nefes darlığı çekiyordu
11'i kas ağrısından, sekizi baş ağrısından, beşi de boğaz ağrısından şikayetçiydi.

Koronavirüs ilk ölümler nasıl gerçekleşti

Koronavirüs sonucu ölen ilk iki hasta, uzun süredir sigara içmelerine ve akciğerlerinin zayıflamasına rağmen sağlıklı gözüküyordu.

Hayatını kaybeden ilk hasta, 61 yaşında bir erkekti. Bu kişi hastaneye getirildiğinde kendisine zatürre teşhisi kondu.

Hasta, akut solunum sıkıntısı yaşıyordu, akciğerleri vücudunu hayatta tutmak için yeterli oksijeni salgılayamadı.

Solunum cihazına bağlanan hastanın önce akciğerleri tamamen devre dışı kaldı, sonra da kalbi, durdu.

İkinci hasta ise 69 yaşındaydı ve o da akut solunum sıkıntısından müzdaripti.

Hastaya bir akciğer makinesine bağlandı. Ancak ne yazık ki kurtarılamadı.

Kan basıncı düştüğünde hastanın zatürre olduğu görüldü, vücudunda septik şok yaşadığı tespit edildi.

Koronavirüsün ilk olarak Huanan'da deniz ürünlerinin satıldığı marketteki canlı hayvanlarda görüldüğü düşünülüyor.

99 hastadan 49'unun marketle doğrudan bağlantısı vardı.

47 kişi ya dükkan sahibi ya da tezgahtardı.

İki kişinin ise marketten alışveriş yaptığı tespit edilmişti.

Koronavirüs en çok orta yaşlıları etkiliyor

99 hastanın çoğu orta yaş grubundaydı.

67'si erkek olan hastaların ortalama yaşı ise 56'ydı.

Ancak Çin'de Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezlerinin açıkladığı son veriler, virüsün kadınlarda görülme oranının erkeklere yaklaştığını gösteriyor.

Bu verilere göre yine de kadınların virüse yakalanma olasılıkları yüzde 20 daha az.

Aradaki farkın ise muhtemel iki nedeni var:

Erkekler kadınlardan daha ağır hastalık geçirmiş olabilir ve bu nedenle hastanede tedavi görmeleri gerekebilir.
Salgın başladığında, sosyal ve kültürel nedenlerle erkeklerin virüse yakalanma olasılığı daha yüksek olabilir.

Koronavirüs kadın ve erkekleri nasıl etkiliyor?

Vuhan'daki Jinyintan Hastanesi'nden Doktor Li Zhang bu farkla ilgili olarak şunları söyledi:

"Kadınların viral enfeksiyonlara karşı duyarlılıklarının daha az olması, bağışıklıkta önemli bir rol oynayan X kromozomundan ve seks hormonlarından kaynaklanıyor olabilir. Bu da kadınların bağışıklık sistemlerinin daha güçlü olmasında önemli bir rol oynuyor.

99 hastanın çoğunda, "bağışıklıklarının zayıf olması" sonucu gelişen ve vücutlarını virüse karşı savunmasız hale getirebilecek başka hastalıklar da görüldü.

Hastaların 40'ının kalplerinde ya da kan damarlarında sorun olduğu tespit edildi.

12 kişinin ise diyabet hastası oldukları ortaya çıktı. KAYNAK: BBC Türkçe